Enplegu publikoaren ordainsarien errealitatea

Desberdintasunak, barne-konpetentzia eta parekatzearen bilaketa
Enplegu publikoko soldaten lehiakortasunari buruzko eztabaida etengabea da Espainiako lan-merkatuan. Askotan eremu publikoa eta pribatua alderatzen badira ere, datuen azterketa sakon batek agerian uzten du lehiaren benetako arrakala, askotan, administrazioaren beraren barruan dagoela. Sindikatu Independentearen eta Funtzionarioen Sindikatuaren (CSIF) datuen arabera, ordainsari-alde nabarmenak daude, eta horrek erakusten du, lurralde-maila jakin batzuetan, soldata publikoak administrazio zentralekoak baino askoz handiagoak direla, sektorearen lehiakortasun-muga ezarriz.

Barruko aldea: nork ordaintzen du hobeto?

Soldata publikoaren lehiakortasuna enplegu-emailea den organismoaren araberakoa da. Txostenen arabera, Estatuko Administrazio Orokorrak (EAO), batez beste, % 25 gutxiago ordaintzen die bere enplegatu publikoei lanpostu bera betetzeagatik, autonomia-erkidegoekin alderatuta. Alde horrek agerian uzten du administrazio autonomikoek beren langileentzat askoz ere erakargarriagoak eta lehiakorragoak diren soldata-baremoak ezartzea lortu dutela.

Zifra zehatzak adierazgarriak dira. Ordainsarien arteko aldea 1.000 euro txikiagoa izan daiteke, Estatuko mantentze-lanetan diharduten lan-kontratudun langileek jasotzen dutena baino, eta Euskal Autonomia Erkidegoko A1 mailako funtzionario batek (goi-mailako tituluduna) Estatuko Administrazio Zentraleko homologoekiko duen urteko aldea 21.600 eurokoa izan daiteke. Eguneko terminoetan ere, Administrazio Zentralak 57 euro gutxiago ordaintzen ditu egunean, Katalunia edo Euskadi bezalako erkidegoei dagokienez.

Estatuaren lehiakortasuna mugatzen duten faktoreak
Estatuko Administrazio Orokorraren soldatak autonomienak baino lehiakorragoak zergatik diren ulertzeko, nominen egiturari begiratu behar zaio. CSIFek egindako azterlanak nabarmentzen du Estatuko Administrazio Orokorrean ez dagoela karrera profesionala garatuta. Gabezia horrek eragin negatiboa du ordainsarietan, eta galarazi egiten du kualifikazio handiko profesionalek, hala nola ingeniari aeronautikoek edo garraio-ikuskatzaileek, soldata-arloan aurrera egitea urteetako esperientziaren ondoren, beste administrazio-maila edo sektore batzuetan ez bezala.

Gainera, desberdintasun horien analisiak baztertu egiten ditu produktibitatea edo datuetan gardentasunik ez izateagatik egiten diren aparteko lanak, eta horrek iradokitzen du, aldagai horiek sartuko balira, arrakala — eta, beraz, Estatuak autonomien aurrean duen lehiarako desabantaila — are handiagoa litzatekeela.

Soldata-parekatzearen erronka
Soldata-urkila horiek egoteak kanpainak bultzatu ditu «A igual trabajo, mismo salario» lelopean, Gobernu zentralak bere langileen ordainsariak Estatuko gainerakoekin parekatzea bilatuz. Helburua da desfase hori pairatzen duten 230.000 pertsonako kolektibo baten diskriminazioa ezabatzea.

Testuinguru orokorra ez da mesedegarria izan sektore osoaren soldata-lehiakortasunerako, administrazio publiko guztiek % 20ko erosahalmena galdu baitute azken urteotan murrizketen ondorioz. Hala ere, sindikatuen presioak parekatzeko beharra agenda politikoan jartzea lortu du, Guardia Zibilaren eta Polizia Nazionalaren kidegoen eta polizia autonomikoen soldatak berdintzeko borondatea aurrekari gisa aipatuz.

Ondorioa
Soldata publikoen lehiakortasunaz hitz egiteak ñabardurak eskatzen ditu. Estatuko Administrazio Orokorra atzean dago, autonomia-erkidegoek baino 1.000 eta 21.000 euro gutxiago ordaintzen baitu, baina horrek esan nahi du eskualdeetako administrazioek baldintza ekonomiko nabarmen handiagoak eskaintzen dituztela. Enplegu publikoa modu uniformean lehiakorra eta talentuarentzat erakargarria izan dadin, nahitaezkoa da lurralde-arrakala horiek ixteko eta galdutako erosteko ahalmena berreskuratzeko behar den inbertsioari — ehunka milioi euro, gutxi gorabehera — ekitea.

CSIF iturria: Estatuko Administrazio Orokorrak 1.000 eta 21.000 euro artean gutxiago ordaintzen du autonomia erkidegoetako lanpostu homologo batengatik

Iturria: EJ-GV 2025eko LPZ